In een NVM-koopovereenkomst zijn meestal twee standaard boetebepalingen opgenomen. Eén die regelt dat wanneer door nalatigheid van een partij de koopovereenkomst wordt ontbonden, een boete is verschuldigd ter grootte van tien procent van de koopprijs en verder één die bepaalt dat wanneer nakoming wordt verlangd, de nalatige partij iedere dag dat hij niet nakomt een boete verschuldigd is ter grootte van drie promille van de koopprijs. Stel er wordt eerst nakoming verlangd en vervolgens ontbonden, kan van de nalatige partij dan beide boetes worden gevorderd?

De rechtspraak is verdeeld, overigens ook over de vraag of en wanneer er aanleiding bestaat voor de rechter om de boete(s) te matigen.

Zo bepaalde de rechtbank Utrecht op 16 december 2009 (LJN nr. BK6988) dat tussen beide een keuze moet worden gemaakt. Omdat de eiser in deze zaak eerst nakoming verlangde maar vervolgens de koopovereenkomst werd ontbonden, kon de eisende partij volgens deze rechtbank uitsluitend aanspraak maken op de boete die als aansporing tot nakoming is bedoeld. De rechter matigde de boete omdat er sprake was van een forse wanverhouding tussen de geleden schade en de gevorderde boete. Daarentegen bepaalde de rechtbank Den Haag op 1 juli 2009 (LJN nr. BJ1412) dat de koopovereenkomst – ook gelet op de hoedanigheid van partijen en op hetgeen zij over en weer redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten – in de gegeven feitelijke omstandigheden aldus uitgelegd moest worden, dat op beide boetes aanspraak gemaakt kan worden. Het stond de eisende partij contractueel vrij eerst te kiezen voor nakoming op straffe van 3 promille per dag en daarna voor ontbinding op straffe van cumulatief eenmalig nog eens 10 procent. Met die ontbinding beperkte de eisende partij feitelijk zelfs het verder oplopen van de contractuele boete van 3 promille per dag voor de gedaagde partij wegens niet tijdige nakoming, welke boete in beginsel tot in het oneindige kan oplopen maar wel op enig moment haar begrenzing vindt door matiging op de voet van art. 6:94 BW.

Geen eenduidigheid in de rechtspraak dus. Het wachten lijkt op een arrest van Hoge Raad waarin duidelijkheid wordt verschaft met betrekking tot de vraag of samenloop van beide boetes nu wel of niet mogelijk is.